IPB
> Zasady pisowni polskiej  
Closed TopicStart new topic
diabLEEca
wyślij 31-10-2003, 22:54
Wpis #1


Odyseusz
*****

Grupa: Redakcja
Sex: Egon


Książkę wygrzebałam z półki cool.gif - troszkę zakurzona, ale chyba mniej więcej aktualna, jakby coś było przestarzałe, to proszę dać znać, bo mogę być niedoinformowana. W każdym razie łatwo znaleźć różne zasady i takie tam - będę was tu odsyłać, jak mi dalej będziecie w kółko te same błędy powtarzać! ;P

"Zasady pisowni polskiej i interpunkcji ze słownikiem ortograficznym" - S. Jodłowski i W. Taszycki, 1973.

Na jednej stronie (no, prawie trzech!) znalazłam całe mnóstwo wyrazów, które notorycznie z błędami występują na forum:

Wyrażenia przyimkowe

Należą tu połączenia przyimków z rzeczownikami, przymiotnikami, przysłówkami, liczebnikami i zaimkami. Piszemy je zasadniczo rozdzielnie, bez względu na ich znaczenie pierwotne lub przenośne. Np.: do widzenia!, na co dzień, na pewno, na ogół, na szczęście, na przemian, na razie, od razu, po prostu, po kolei, po południu, po co, poza tym, w ogóle, z wolna, za granicą.

Å?ącznie pisze się tylko niewielką ilość dawnych wyrażeń przyimkowych, których pisownia łączna została ustalona dłuższą tradycją i które mają dziś charakter zrostów. Można tu rozróżnić dwa rodzaje wyrazów:
a) wyrazy, w których zatarło się już w znacznym stopniu odczucie ich złożoności: dopóki, dopóty, naprzeciwko, nieomal, pomału, wcale, zanadto, zawczasu.
B) wyrazy o bardziej oczywistej złożoności: doprawdy, naprawdę, wprawdzie ).
Go to the top of the page
 
+Quote Post
diabLEEca
wyślij 31-10-2003, 23:06
Wpis #2


Odyseusz
*****

Grupa: Redakcja
Sex: Egon


Tu następny ładny cytat z wyżej wymienionej książki, co niektórych będę odsyłać tu chętnie. cool.gif

"Umiejętne i staranne stosowanie znaków przestankowych jest jednym ze składników kultury języka, a tym samym i ogólnej kultury człowieka."
Go to the top of the page
 
+Quote Post
diabLEEca
wyślij 31-10-2003, 23:14
Wpis #3


Odyseusz
*****

Grupa: Redakcja
Sex: Egon


A o wielokropku też by się paru ludziom przydało czegoś dowiedzieć. cool.gif

Wielokropek

Wielokropek oznacza przerywanie toku mowy. Np.:

Cytat
W czasie polskich ostatnich sejmików wyzwałem i zraniłem dwóch braci Buzwików, którzy... Ale to mniejsza.          (A. Mickiewicz)
Cytat
Jaki tu kurz...! Taż odsapnąć nie można...! Zupełnie jakby kto stado owiec przepędził...! - lamentowała jegomość.


Wielokropka używa się ponadto w miejscu wyrazów opuszczonych w cytowanym tekście, wtedy jednak powinno się wielokropek ująć w nawias, np.:

Cytat
Oto wyjątek z rozkazu naczelnego dowództwa do żołnierzy I Armii:
"Żołnierze! (...) W tej decydującej bitwie każdy wasz cios niechaj będzie pewny i twardy, każdy strzał - celny (...)".
Wielokropka można również użyć w stylu żartobliwym przed wyrazami niespodziewanymi dla czytelnika, dla zaznaczenia osłabienia nastroju, mianowicie rozczarowania, ironii lub komizmu:

Cytat
Toż wojak, sądząc, że łaska nieba zsyła mu w porę krajankę chleba, schylił się żwawo, lecz zawiedziony, pochwycił w rękę... kołek od brony.        (J. Chęciński)
Go to the top of the page
 
+Quote Post
diabLEEca
wyślij 9-12-2003, 12:49
Wpis #4


Odyseusz
*****

Grupa: Redakcja
Sex: Egon


Bardzo, bardzo przydatne - pierwsza część: pisownia "ó" i "u".


Z_A_S_A_D_Y___P_I_S_O_W_N_I

Oznaczanie w piśmie niektórych samogłosek i spółgłosek

ó

Wyjaśnienie historyczne:

Pisownia wyrazów przez u lub ó nie zależy od wymowy, gdyż w mowie w języku ogólnopolskim (literackim) obu tym literom odpowiada dziś ten sam dźwięk. Dzisiejsza więc oboczność literowa: ó-u nie ma uzasadnienia fonetycznego, leczy czysto historyczne, tzn. pochodzi stąd, że u oznaczane w piśmie przez ó występuje w miejscu dawnego o.

Wskazówki praktyczne:

W wyrazie piszemy ó (nie u), jeżeli w innych formach tego wyrazu lub w wyrazach pokrewnych ó wymienia się (sześć, półszosta).
Formy typu: stój, nie bój się, uspokój się pisze się przez ó ze względu na formy: stoję, nie boję się, uspokoję się.

Stale pisze się ó w zakończeniach:
- ów (jako zakończeniu nazw miejscowych), np.: Kraków, Gorzów, Namysłów, Piotrków, Głogów, Janów, Sokołów;
- ów (jako końcówce dopełn. l. mn.), np.: chłopców, domów;
- ówna np.: Matusiakówna, Kołaczówna, Bednarzówna;
- ówka np.: pocztówka, placówka, masówka, żarówka; tak się też pisze: podkówka (zdrobn. od: podkowa).

Na początku. Na końcu nie występuje.

W niektórych wyrazach pisze się ó mimo braku wymiany na o, e, np.: mózg, góra, chór. Jest to pisownia tradycyjna, zachowana z dawnych czasów, a opierająca się na ówczesnej wymowie tych wyrazów; w wyrazach tych mianowicie występowało pierwotnie o, które uległo następnie pochyleniu, przechodząc z czasem w u (w niektórych językach słowiańskich wyrazy te do dziś zachowały o; por. np. rosyjskie: mozg, gora, chor.

u jak Uwaga!

W wyrazach, w których głoski >>u<< nie oznaczamy w piśmie przez ó, piszemy ją przez u i to jest pisownia normalna.

W szczególności piszemy literę u w zdrabniających lub spieszczających zakończeniach:
- uchny, -uni, -usi, -utki, np.: bieluchny, tyciuni, malusi, calutki;
- uchna np.: córuchna, matuchna, ciotuchna;
- ulo, -ulek, -ula, -ulka np.: dziadulo, ojczulek, matula, babulka;
- unio, -unia np.: dziadunio, Kaziunio, babunia;
- uszek, -uszka, -uszko np.: dzbanuszek, wianuszek, staruszek, kaczuszka, serduszko;
- uś, -usia np.: tatuś, Franuś, mamusia, Hanusia - oraz w zgrubiających albo mających odcień pogardy lub lekceważenia zakończeniach:
- uch, -ucha np.: piecuch, leniuch, pastuch, kostucha;
- us np.: dzikus, lizus, obdartus.

Przez u pisze się też zakończenia:
- un, -unka np.: opiekun, opiekunka, zwiastun, piastunka;
- ulec, np.: budulec, hamulec.

Ponadto należy pamiętać, że przez u pisze się między innymi wyrazy:
kurtyna, legumina, tłumacz, tłumaczyć, tłumok;
bruzda, chrust, dłuto, Jakub, kłuć, płukać, pruć, żuraw
(i pokrewne, np.: bruździć, dłutko).
Mimo wymiany u na o pisze się literę u w zakończeniach:
- unek np.: rysunek, rachunek, ratunek, ładunek, stosunek;
- uję, -ujesz...np.: rysuję, rachuję, kieruję, nocuję, pracuję, przepiłuję, żałuję, ratujemy, pakuj, spróbuj, gotujcie, malujący, biedując - mimo że jest: rysować, ratować, rachować itd.

Również przez u pisze się wyrazy: kuć, snuć, psuć mimo wymiany na o w wyrazach: kowal, osnowa, dawne psować.

W przytoczonych tu typach wyrazów i form nie stosujemy pisowni przez ó, gdyż zachodząca tu wymiana samogłosek nie powstała w okresie piśmiennym języka polskiego, lecz istniała już w czasach przedhistorycznych, w okresie przedpiśmiennym, tak że ortografia polska samogłoskę u już w tych wyrazach zastała.

Ten wpis był edytowany przez szuflad: 6-03-2005, 11:58
Go to the top of the page
 
+Quote Post
diabLEEca
wyślij 29-09-2004, 09:47
Wpis #5


Odyseusz
*****

Grupa: Redakcja
Sex: Egon


Ogłosić chciałam, że ekipa poprawiająca, ze mną włącznie, popełniła błąd, uznając wyrażenie "zaglądnąć" z jego odmianami za wyrażenie błędne.

Wg słownika języka polskiego PWN poprawne jest zarówno słowo "zajrzeć", jak "zaglądnąć":

zajrzeć dk VIIb, ~jrzę, ~jrzysz, ~jrzyj, ~jrzał, ~jrzeli, reg. zaglądnąć dk Va, ~nę, ~niesz, ~nij, ~nął, ~nęła, ~nęli, ~nąwszy — zaglądać ndk I, ~am, ~asz, ~ają, ~aj, ~ał

link proszę:
http://sjp.pwn.pl/haslo.php?id=69816

Podobnie ma się sprawa ze słowem "oglądnąć":

oglądnąć dk Va, ~nę, ~niesz, ~nij, ~nął, ~nęła, ~nęli, ~nięty, ~nąwszy
reg. → obejrzeć

link:
http://sjp.pwn.pl/haslo.php?id=39659

Obydwa słowa - zaglądnąć i oglądnąć - są uznane za odmiany regionalne słów "zajrzeć" i "obejrzeć", jednakowoż są one najwyraźniej poprawne.

Odkrycia dokonała WuEska, która to stwierdziła, że nie możemy zabraniać naleciałości regionalnych i której wszyscy niesłusznie poprawiani winni są podziękowania.

Za błędy przepraszamy, jak widać, my także nie jesteśmy nieomylni. ;]

Ten wpis był edytowany przez diabLEEca: 29-09-2004, 10:03
Go to the top of the page
 
+Quote Post
Corpse Fiend
wyślij 1-10-2004, 20:00
Wpis #6


Odyseusz
*****

Grupa: AI
Sex: Male


Są tak poprawne, jak pisanie "se" zamiast "sobie". Stylistyka leży i kwiczy na całej długości. O ile używanie w mowie co najwyżej razi, to w języku pisanym jest karygodne.
Róbta co chceta, ja poprawiać będę to-to dalej.


[update]
Jak już powiedziałem, poprawiać będę dalej. Jeśli ktoś nie chce/nie chce mu się, nie jest do tego zobligowany. Z dwóch niezależnych źródeł polonistycznych (na których nie mam zamiaru poprzestać) dowiedziałem się, że jest to cokolwiek, ekhem, "nieeleganckie" i w pisaniu z tego korzystać nie należy.
Go to the top of the page
 
+Quote Post
abcde
wyślij 1-10-2004, 21:54
Wpis #7


fghij
*****

Grupa: Użyszkodnicy
Sex: Alien


Według profesora Walerego Pisarka regionalizm "(...)to wyraz lub jakikolwiek inny element językowy (cecha wymowy, forma gramatyczna, konstrukcja składniowa) o zasięgu użycia ograniczonym do części obszaru danego języka narodowego; w przeciwieństwie do form dialektalnych i gwarowych regionalizmy występują również w mowie warstw wykształconych"(Encyklopedia języka polskiego).

Właśnie dlatego regionalizmy uznaje się za poprawne, że używają ich warstwy wykształcone jakiegoś regionu. Czego nie można powiedzieć o wyrazie "se".
Go to the top of the page
 
+Quote Post
WuEska
wyślij 2-10-2004, 08:51
Wpis #8


Odyseusz
*****

Grupa: Użyszkodnicy
Sex: Camel


Proponowałabym odróżnić gwarę od regionalizmu, bo nie jest to, to samo. A szanowny Corps w tym momencie robi pewne zamieszanie, ale nie tu nalezy to wyjaśniac.
Go to the top of the page
 
+Quote Post
Closed TopicStart new topic
1 Użyszkodników czyta ten temat [1 Gości i 0 anonimowych Użyszkodników]
0 Zarejestrowanych:

 

Wersja Lo-Fi Obecna data i czas: 22-08-2014, 13:44
Skin created by No1 1000 / Sublime Development